5 Hoàng Đế của Đế chế Roma (2) – Augustus

5 Hoàng Đế của Đế chế Roma (2) – Augustus

Augustus sinh ra trong một gia đình quý tộc, bố là tỉnh trưởng một tỉnh trong Cộng hoà Roma. Bà cậu là chị gái của Julius Ceasar. Có thể nói cậu là một cocc chính hiệu.

Hồi nhỏ cậu có tên là Octavius, nôm na ra tiếng Việt là “cậu Tám”. Octavius theo chân ông bác Julius Ceasar đi đánh trận, được tin yêu vô cùng. Julius Ceasar không có con trai chính thức, con gái ông, người đã được gả cưới vài lần với mục đích chính trị, mà một trong số đó là với Pompey, cũng chỉ đẻ được một đứa con mà lại chẳng may cháu lại mất sớm. Chính vì vậy, Ceasar bí mật nhận nuôi Octavius và trao cho cậu danh hiệu thái tử trong bản di chúc của mình.

Octavius không hề biết đến chuyện này, cho đến khi Ceasar bị ám sát và bản di chúc được công bố. Tuy là người thừa kế trên giấy tờ những quyền lực của Ceasar, nhưng lúc này Octavius mới có 18 tuổi, vẫn còn trẻ trâu so với các lão thành cách mạng tuổi ngoài 4 chục như Mark Anthony hay Lepidus, những người đã cùng Ceasar chinh chiến bao năm qua.

Chính vì vậy, tuy là Thái tử, nhưng Octavius phải chia sẻ quyền lực với hai người còn lại, trong một buổi phân chia gọi là Second Triumvirate (chế độ Tam hùng lần 2), một dạng Tam Quốc của chế độ Roma. Trong đó Mark Anthony chiếm nửa Đông của nước Cộng hoà, Octavius lấy nửa Tây, còn Lepidus nhận nửa phía nam phần thuộc châu Phi.

Bản đồ “Tam Quốc” của Cộng hoà Roma sau Tam hùng lần 2

Cũng giống như chế độ Tam hùng lần 1 giữa Ceasar và các đồng minh chính trị, chế độ Tam hùng lần 2 cũng tiềm ẩn những cuộc canh tranh ngày càng gay gắt giữa các bên. Mark Anthony cưới em gái Octavius trong một mối quan hệ chính trị, xong lại ruồng bỏ cô để chạy theo người tình là nữ hoàng Ai Cập Cleopatra, người cũng có scandal tình ái với Ceasar trong phần trước.

Mark Anthony sau này có đến ba người con với Cleopatra, và ông còn cho họ đứng đầu các tỉnh của bờ đông nước Cộng hoà Roma, điều khiến Octavius phật lòng. Nhưng điểm khiến Octavius tức giận là khi Mark Anthony tuyên bố người con riêng của Cleopatra và Ceasar mới xứng đáng là người thừa kế thực sự của Ceasar, và dùng đó như quân bài để đe doạ tính chính thống của Octavius ở Roma, thì Octavius không thể để yên cho phe bờ Đông nữa.

Sau khi chinh phạt bờ Nam của Lepidus yếu đuối, và củng cố quyền lực của mình ở bờ Tây, Octavius dẫn quân đi chinh phạt cặp đôi Mark Anthony và Cleopatra, mà đỉnh cao là trận thuỷ chiến ở Actium, nơi ông đã đánh bại thuỷ quân của phe bờ Đông.

Battle of Actium, tác phẩm của Laurays a Castro

Mark Anthony và Cleopatra chạy về Ai Cập nhưng cũng không thoát khỏi sự bao vây của Octavius và phải tự sát ở đây. Octavius từ đây không còn đối thủ chính trị nào xứng tầm, một tay thao túng nước Cộng hoà Roma. Và đến năm 27 TCN, ông đưa ra một loạt thay đổi trong cách thức vận hành nhà nước, từ một thể chế Cộng hoà (Republic) trở thành một Đế chế (Empire), nơi quyền quyết định tập trung vào tay một người (autocratic).

Ông cũng đổi tên là Augustus, và tuy không tự phong mình là Hoàng đế chính thức nhưng người đời vẫn coi năm 27 TCN này như là năm khai sinh của Đế chế Roma và coi ông là Hoàng đế đầu tiên của Đế chế.

Augustus, với tiền bạc của cải thu được từ Ai Cập, đã có nhiều thay đổi trong bộ máy chính quyền, đưa Đế chế Roma, từ một thập kỉ nội chiến tới một thời kì hoà bình kéo dài 200 năm, có tên là Pax Romana (Hoà bình Roma). Tên ông cũng được đặt cho tên của tháng Tám (August).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *